Kto wymyślił Uszatka?

Kto wymyślił Uszatka?

Miś Uszatek - postać znana z książek dla dzieci, powstała 6 marca 1957 roku jako dzieło pisarza Czesława Janczarskiego oraz ilustratora Zbigniewa Rychlickiego. Początkowo Miś Uszatek gościł głównie w pisemku dla dzieci Miś, którego był patronem, później stał się bohaterem licznych książek, tłumaczonych również na obce języki.

W 1962 powstał pierwszy indywidualny film, wg scenariusza napisanego przez Czesława Janczarskiego pod tytułem Miś Uszatek. Prawdziwa eksplozja popularności Misia nastąpiła jednak dopiero w 1975 roku, kiedy to Studio Małych Form Filmowych Se-ma-for w Łodzi, na zlecenie Telewizji Polskiej rozpoczęło produkcję lalkowego serialu z Uszatkiem, któremu głosu użyczył Mieczysław Czechowicz. Czesław Janczarski w tym czasie już nie żył i dlatego tematy do scenariuszy, czerpiąc pomysły z opowiadań Janczarskiego, wymyślał najczęściej Janusz Galewicz.

24 października 2009, w ramach projektu Łódź Bajkowa, przy ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto pomnik Misia Uszatka oraz wyemitowano dukata "Łódkę", którego głównym motywem graficznym jest Uszatek.

O autorze

Warto wspomnieć dzisiaj Czesława Janczarskiego, poetę piszącego dla dzieci, którego Miś Uszatek bawi i uczy kolejne pokolenie dzieci. Czesław Janczarski urodził się 2 września 1911 w Hruszwicy na Wołyniu, a zmarł 19 maja 1971 w Warszawie. Poza poezją i pisaniem dla dzieci, zajmował się także tłumaczeniem z języka rosyjskiego. Był ojcem Jacka Janczarskiego, znanego satyryka i scenarzysty(np.”Zmiennicy”). Pan Czesław pierwszy zbiorek liryków "Akwarelą" wydał w 1933 roku. W dwa lata później debiutował jako poeta dla dzieci w pisemku "Słonko", redagowanym przez Janinę Porazińską.

Początkowo studiował na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym uniwersytetu we Lwowie, a od 1934 r. filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. Po wybuchu II wojny światowej wrócił do Lwowa. Potem w latach 1944-1946 mieszkał w Kurowie. Tam przyszedł na świat wyżej wspomniany syn – Jacek. Przez krótki czas był nauczycielem w jednej ze szkół na Lubelszczyźnie. W 1946 r. sprowadził się do Warszawy.Podejmował się różnych prac. W wydawnictwie "Czytelnik" w latach 1946-1950 organizował zespoły "Żywego Słowa", które wyjeżdżały w teren z programami recytatorskimi. Przez następne pięć lat był członkiem zespołów redakcyjnych "Iskierek", a potem "Świerszczyka", a z Tadeuszem Kubiakiem oraz Bogdanem Ostromęckim przez następne dwa lata pracował w redakcji poezji Polskiego Radia.

Był twórcą dwutygodnika dla najmłodszych "Miś" (1957 r.) i od początku, do końca swojego życia, był jego redaktorem naczelnym, ale nadal współpracował z innymi tytułami, publikując np. swoje wiersze w „Świerszczyku” i „Płomyczku”. Za jego czasów w redakcji „Misia” debiutowało wielu, sławnych w później, autorów literatury dla dzieci i młodzieży.

Był niezwykłym człowiekiem, pełnym humoru i niezwykle eleganckim. Jak wspomniałam na początku jest twórcą literackiej postaci Misia Uszatka – tego z klapniętym uszkiem, której plastyczny kształt nadał Zbigniew Rychlicki. Miś Uszatek był bohaterem kilku książek Janczarskiego, oraz przeszło stu telewizyjnych dobranocek z niezapomnianym Mieczysławem Czechowiczem jako narratorem.

Poza twórczością dla dzieci pisał dla dorosłych - wydał 7 zbiorków poetyckich. Twórczość dla dzieci stanowiła jednak główny nurt jego pisarstwa. jest autorem około 75 książek dla dzieci i młodzieży, a także licznych przekładów i luźnych wierszy, publikowanych w większości w "Płomyczku", "Świerszczyku" i "Misiu". W swoich książkach Janczarski pisał o spraw najbliższych dziecku – o jego codziennym życiu i sytuacjach w domu.

Za twórczość dla dzieci otrzymał:

w 1957 Złoty Krzyż Zasługi,
w 1958 nagrodę miasta stołecznego Warszawy,
w 1960 nagrodę Prezesa Rady Ministrów.

Pozycje Czesława Janczarskiego dostępne w nasze bibliotece

Książki:

Wiosna Misia Uszatka,
Lato Misia Uszatka,
Miś Uszatek,
Wędrówki Misia Uszatka,
Miś Uszatek i przyjaciele,
Zaczarowane kółko Misia Uszatka,
Najpiękniejsze bajki,
Gdzie mieszka bajeczka,
Jak Wojtek został strażakiem.

Audiobooki:

Świerszczykowe nutki,
czytają Magdalena Zawadzka, Maciej Stuhr, muzyka Wojciech Błażejczyk;

Zaczarowane kółko Misia Uszatka,
czyta Michał Piela.

Filmy:

Seria 4 płyt DVD - Miś Uszatek:
Na grzyby,
Płotek ze stokrotek,
To tylko gałąź,
Dziwna dynia.

 

Miejska Biblioteka Publiczna w Lęborku